Veilig

Auto’s veranderen in rap tempo in rijdende computers. Hoe toetst de RDW zelfrijdende auto´s op veiligheid? Dat is één van de complexe opgaven voor de RDW. Ook staat het aanpakken van fraude en criminaliteit hoog op de agenda. De komende jaren gaat de RDW bovendien aan de slag met landbouwvoertuigen, want daarmee gebeuren nog teveel ongelukken.

Vier vragen over zelfrijdende auto’s

Zelfrijdende auto’s zorgen ervoor dat het verkeer straks beter doorstroomt en dat er minder verkeersongelukken zijn. Maar hoe weten we zeker of ze veilig zijn? En hoe gaan we deze auto’s testen in het verkeer? De RDW is er al enkele jaren druk mee. Vier prangende vragen aan senior adviseur bij de afdeling Strategie en Externe Ontwikkelingen Arjan van Vliet.

Kunnen zelfrijdende auto’s verkeersongelukken voorkomen?

‘Het aantal verkeerdoden is sinds de jaren 70 van de vorige eeuw al enorm gedaald, van zo’n 3.500 naar 550 per jaar. 90% van die ongelukken is toe te schrijven aan menselijk falen. Bijvoorbeeld omdat bestuurders zichzelf overschatten of omdat ze te hard rijden. Het zal nog jaren duren voordat zelfrijdende voertuigen gemeengoed zijn. Maar rijhulpsystemen zoals de automatische noodstop kunnen nu al ongelukken voorkomen.’

Komen er ook verkeersrisico’s bij?

‘Ja, dat denk ik wel. Zelfrijdende auto’s zijn in feite rijdende computers. Er zitten er nu al meerdere computers in moderne auto’s. Die kunnen ook nieuwe vormen van onveiligheid veroorzaken. Mensen hebben verkeersinzicht en intuïtie. Computers is dat moeilijk aan te leren. Ook zijn de zintuigen van de computers - camera’s, radar, laser - nog relatief gevoelig bij slecht weer of laagstaande zon. De bestuurder moet dan weer de controle overnemen. Hoe dat veilig kan, moet stap voor stap worden getest. Onze minister Schultz van Haegen is warm voorstander van zelfrijdende auto’s. Ze wil graag dat ons land internationaal een voortrekkersrol gaat vervullen als testland.’

Zijn er al zelfrijdende auto’s op de weg?

‘Wij hebben in 2014 vijf aanvragen voor testritten met zelfrijdende auto’s ontvangen bij de RDW. Zo hebben Scania en TNO/DAF een aanvraag gedaan voor platooning. Twee of meer vrachtwagens rijden dan vlak achter elkaar met een virtuele trekstang ertussen. Ook wordt gekeken of de volgende chauffeurs de handen van het stuur kunnen halen. Daarnaast is het plan om in 2015 twee zelfrijdende voertuigen te laten rijden tussen station Ede-Wageningen en de campus van de universiteit van Wageningen. De aanvragers krijgen na goedkeuring van de RDW een ontheffing voor beperkt gebruik op de openbare weg. Er is nog geen wettelijke basis om zelfrijdende auto’s onbeperkt op alle wegen toe te laten. Wel zijn er nu al systemen die taken van bestuurders gedeeltelijk overnemen. Vaak in duurdere auto’s. Zoals de filepiloten, waarbij de bestuurder het stuur en het gas kan loslaten tijdens het filerijden. De filepiloot bewaakt dan de afstand tot je voorganger en houd je in de rijbaan. Opties als de filepiloot vallen nog buiten de typegoedkeuring.’

augmented reality beeld van de weg gezien vanuit een zelfrijdende auto

Hoe gaat de RDW deze auto’s testen?

‘We hebben in 2014 een testprotocol vastgesteld, samen met onder andere het ministerie van Infrastructuur en Milieu, Rijkswaterstaat en TNO. Hiervoor hebben we onze kennis van nieuwe technieken zoals automatisch inparkeren, cruisecontrole en rijbaanassistenten gebruikt. We vragen fabrikanten aan te tonen dat hun systeem veilig is. We vragen bijvoorbeeld welke functionaliteiten toegevoegd zijn en hoe de veiligheid hiervan gewaarborgd is. Ook kan gevraagd worden om eerst virtuele rijsimulaties te laten zien. Als dat goed is, mag de fabrikant laten zien hoe het systeem werkt op een afgesloten testbaan. Vervolgens gaan we het systeem ‘stressen’: we schakelen bijvoorbeeld de camera uit om te kijken of het dan nog steeds goed werkt. Is dat het geval, dan ontvangt de fabrikant de ontheffing.´

Nieuwe regels zelfrijdende auto’s

Om grotere testen met zelfrijdende auto’s op de openbare weg juridisch mogelijk te maken, past de Minister de bestaande regelgeving voor ontheffingen aan. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft in 2014 hiervoor een internetconsultatieronde georganiseerd. Zo konden de betrokken ondernemers en belangenorganisaties reageren op de conceptregeling. De verwachting is dat de nieuwe regels vanaf 1 juli 2015 van kracht zijn. Tot die tijd zijn alleen kleine testen mogelijk. De RDW beoordeelt dan samen met de wegbeheerders de veiligheid.

5 aanvragen voor testritten

Op de foto: Arjan van Vliet

Senior adviseur van de afdeling Strategie en Externe Ontwikkelingen Arjan van Vliet: ‘In 2014 hebben we 5 aanvragen voor testritten met zelfrijdende auto ’s ontvangen bij de RDW.’

Auto’s en motoren doelwit voor criminelen

Voertuigen zijn een belangrijk doelwit voor criminelen. Eén van de grootste problemen is diefstal. In 2014 werden 11.761 personenauto’s gestolen. Naast het bestrijden van diefstal pakt de RDW ook andere vormen van fraude aan, zoals fraude met gestolen onderdelen.

Eerst het goede nieuws. Eigenaren van een gestolen auto kunnen sinds kort 24 uur per dag aangifte doen bij het LIV (Landelijk Informatiecentrum Voertuigcriminaliteit). De opsporingsambtenaren van het LIV plaatsen de melding binnen 2 uur bij alle nationale en internationale autoriteiten.

Logo Landelijk Informatiecentrum Voertuigcriminaliteit. RDW, Korps landelijke politiediensten en VbV

Snellere opsporing

Manager van het LIV, Hendrik Steller: ‘Voorheen duurde het gemiddeld 5 dagen voordat een auto bij alle instanties geregistreerd stond als gestolen. Door het vernieuwde aangifteproces is dat voor 90% van de gestolen voertuigen teruggebracht naar 2 uur. Dit zorgt voor een snellere opsporing en minder schadelast. Daarnaast is het voor de burger veel prettiger; hij wordt snel geholpen. Als je auto gestolen is bel je zo snel mogelijk naar het aangifteloket (088-0087444). Je hoeft dus niet naar het politiebureau te gaan en je verzekeraar in te lichten. Met 1 telefoontje naar het LIV wordt het allebei geregeld.’

Expertisecentrum

Het LIV is het expertisecentrum voor voertuigcriminaliteit en opsporingsbijstand in Nederland. Het is een samenwerking tussen politie, verzekeraars, Belastingdienst en de RDW. Als je auto wordt gestolen, is dat vooral heel onrechtvaardig. Maar ook de veiligheid op de weg is in het geding. Bijvoorbeeld als de identiteit van wrakken wordt gebruikt om in gestolen voertuigen te plaatsen.

Dure replica’s

Beleidsadviseur Ad van de Laar van de RDW vertelt over een andere vorm van fraude: ‘Op de keuringsstations komen we de laatste jaren steeds meer nagemaakte historische voertuigen tegen. Het voertuig is dan veel jonger dan dat er op het buitenlandse kentekenbewijs staat. Vooral van dure modellen zoals Bentley en Shelby Cobra komen we replica’s tegen. Op het kentekenbewijs staat dat het gaat om een model uit de jaren 60 van de vorige eeuw, terwijl het voertuig pas een paar jaar oud is. Zo proberen verkopers meer geld te krijgen voor deze auto’s en de regels voor voertuigveiligheid voor nieuwe auto’s te omzeilen.’

Zelfgebouwde motoren

Ook met zelfgebouwde motorfietsen blijkt soms van alles mis. De RDW heeft hier samen met onder meer het Openbaar Ministerie, de politie, de verzekeraars en de Stichting Aanpak Voertuigcriminaliteit een groot onderzoek naar gedaan. Ad: ‘Bij veel motoren troffen we in onze archieven een motorblok aan dat ook aan een andere motorfiets gekoppeld was. We denken dat criminelen dit motorblok na de toelating verwijderen en vervangen door een gestolen motorblok. Zo proberen ze gesloten onderdelen te legaliseren.’

closeup van meerdere zelfgebouwde motoren

Gestolen of vervalste onderdelen

Als vervolg op dit onderzoek werden 400 verdachte motoren nader onderzocht. Bij 186 zelfgebouwde motorfietsen werden inderdaad gestolen of vervalste hoofdonderdelen aangetroffen. De RDW heeft deze dossiers overgedragen aan de politie. 139 motorfietsen zijn niet verschenen. Van deze motoren zijn de kentekens ongeldig verklaard. De RDW heeft de regels voor de toelating van zelfbouwmotoren inmiddels verder aangescherpt.

Nagemaakte historische voertuigen

Op de foto: Ad Van De Laar

Ad van de Laar, beleidsadviseur bij de divisie Voertuigtechniek: ‘Op de keuringsstations komen we de laatste jaren steeds meer nagemaakte historische voertuigen tegen.’

Terugdraaien kilometerstand gevaarlijk en strafbaar

Sinds 1 januari 2014 is het terugdraaien van kilometerstanden in de auto strafbaar. De RDW heeft de tellerstandenregistratie van Stichting Nationale Auto Pas overgenomen. Autobedrijven geven op gezette tijden de kilometerstanden door aan de RDW. De kilometerstanden zijn nu onderdeel van het kentekenregister.

Erkende autobedrijven moeten de tellerstanden doorgeven bij onder meer:

  • De APK-keuring
  • Het op naam zetten
  • Export
  • Reparatie- en onderhoudswerkzaamheden die duurder zijn dan 150 euro.

Dat doen ze steeds beter. Er worden minder invoerfouten gemaakt en registraties worden vaker op tijd doorgegeven.

Gevaarlijk voor bestuurder

Afdelingsmanager Relatiemanagement Willem Rijnberg: ‘We willen fraude met voertuigen zo veel mogelijk voorkomen. Om de consument te beschermen, maar ook voor de verkeersveiligheid. Onderhoud aan een voertuig is vaak gekoppeld aan de kilometerstanden. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van onderdelen. Het terugdraaien van de teller is dus niet alleen fraude, maar kan ook ronduit gevaarlijk zijn voor de bestuurder.’

Op de foto: Willem Rijnberg
Afdelingsmanager Relatiemanagement Willem Rijnberg

Onlogische tellerstanden

In oktober 2014 is de RDW ook begonnen met het attenderen van voertuigeigenaren bij onlogische kilometerstanden. Dit gebeurt als een nieuwe geregistreerde tellerstand lager is dan de vorige. Elke dag gaan gemiddeld 400 brieven over dit onderwerp uit. In de brief vertelt de RDW wat de autobezitter kan doen om de juiste kilometerstand in het register op te laten nemen. Het gros hiervan zijn invoerfouten, maar dat wordt gelukkig steeds minder. Zo krijgt de RDW steeds beter zicht op de omvang van tellerfraude.

Voertuigen uit andere landen

Willem: ‘In 2015 gaan we campagne voeren om consumenten voor te lichten. Dat doen we samen met de betrokken branchepartijen, verenigd in de Vereniging Aanpak Tellerfraude. Ook gaan we ons in EU-verband richten op geïmporteerde voertuigen. Buiten België registreert geen ander Europees land de kilometerstanden zo nauwgezet als wij. We denken dat bij ongeveer 30 tot 50 procent van de geïmporteerde voertuigen de tellerstand is teruggedraaid. We zijn dus stevig aan het lobbyen om dit onderwerp in Europa op de agenda te krijgen.’

Hoe controleert de RDW kilometerstanden in voertuigen?

Deze video legt uit hoe de RDW kilometerstanden in voertuigen controleert.

Deze video legt uit hoe de RDW kilometerstanden in voertuigen controleert.

Kenteken en rijbewijs voor trekkers

Terwijl het aantal ernstige ongelukken met auto’s al jaren daalt, geldt dat niet voor landbouwvoertuigen. Het kentekenen van deze voertuigen en het invoeren van een speciaal rijbewijs moeten het tij keren.

Het aantal dodelijke slachtoffers door landbouwvoertuigen ligt de laatste jaren rond 15 per jaar. De oorzaken zijn divers. Denk aan het over het hoofd zien van verkeer bij het afslaan, of het bekneld raken bij het aan- en afkoppelen. Ook maken de bestuurders van deze voertuigen zich schuldig aan reguliere verkeersovertredingen, zoals te hard rijden of door rood rijden.

Ongelukken verminderen

‘Omdat landbouwvoertuigen geen kenteken hebben, komen bestuurders hier nu vaak mee weg. Ook kunnen we niet controleren of het voertuig voldoet aan alle technische eisen en weten we niet wie de eigenaar is´, vertelt relatiemanager van de RDW Anton van der Heijden. ‘Als we het aantal ongelukken willen verminderen, moeten we naar alle factoren kijken die een rol spelen. Dus niet alleen het voertuig, maar ook het gedrag van de bestuurders. Daarom is het goed dat medio 2015 ook een speciaal rijbewijs – het T-rijbewijs - wordt ingevoerd. Dit rijbewijs is nodig voor het rijden op de openbare weg. Dat geldt niet alleen voor landbouwvoertuigen, maar ook voor 25/45 kilometer auto’s, de zogenaamde MMBS’en (motorrijtuigen met beperkte snelheid).’

Buiten de bebouwde kom houden

Het lijkt tegenstrijdig, maar ook het eventueel verhogen van de maximale snelheid van 25 naar 40 kilometer per uur draagt bij aan de verkeersveiligheid. Wegbeheerders kunnen dan besluiten dat zware landbouwvoertuigen ook gebruik mogen maken van de provinciale wegen en de rondwegen. Dan hoeven deze voertuigen minder vaak door de bebouwde kom te rijden.

Grote aantallen

De RDW schat dat het in Nederland gaat om 270.000 landbouwvoertuigen en 130.000 MMBS’en. Veel? Anton: ‘Dat valt wel mee. In 2006 hebben we in één klap alle snor- en bromfietsen van kentekenplaten voorzien. Dat waren er bij elkaar bijna 1 miljoen. Als we het slim inrichten, op tijd beginnen en het iedereen zo gemakkelijk mogelijk maken, komt het dik in orde.’

Speciale ontheffing voor exceptioneel vervoer A15

Rijkswaterstaat verbreedt de A15 tussen de Maasvlakte en het Vaanplein om de files terug te dringen. Door werkzaamheden slim te combineren beperkt Rijkswaterstaat de hinder tot het minimum. De RDW helpt mee door speciale ontheffingen te verlenen aan de bedrijven die het project uitvoeren.

Operationeel manager van de afdeling Ontheffingen Bernd van Nieuwenhoven: ‘De A15 is een belangrijke verbinding tussen het Rotterdamse haven- en industriegebied en het Europese achterland. De RDW geeft speciale ontheffingen af om de werkzaamheden te vergemakkelijken. Omdat niet alle materialen aangeleverd kunnen worden via normaal vrachtvervoer, vinden regelmatig exceptionele transporten plaats. Wij geven hiervoor ontheffingen af waarmee bedrijven 3 maanden kunnen rijden over een vastgesteld traject. Hierbinnen hebben zij dan meerdere losplaatsen, zodat ze hun transporten optimaal flexibel kunnen inzetten.’

Veel exceptioneel vervoer

Zwatra Transport werkt in opdracht van Rijkswaterstaat aan de verbreding van de A15 van het Vaanplein tot de Maasvlakte. PR-manager Zwatra Gijsbert Scholten: ‘Een incidentele ontheffing is normaal gesproken 4 weken geldig, met een mogelijkheid tot verlenging. De laad- en losplaats zijn vastgelegd in de ontheffing. Er zijn bij de werkzaamheden op de A15 echter heel vaak verplaatsingen met exceptioneel vervoer. Het zou zowel voor ons als voor de RDW onwerkbaar zijn geweest als we daar telkens een ontheffing voor hadden moeten aanvragen. Het is dus prettig dat de RDW de ontheffingen voor de A15 heeft aangepast. Ik hoop dat de RDW in de toekomst kan zorgen voor een snellere afgifte van ontheffingen. Nu moeten we 5 tot 10 werkdagen wachten op een ontheffing, terwijl onze klant vaak veel sneller van start wil.’

Dienstverlening verbeteren

Bernd: ‘Momenteel zijn we bezig onze dienstverlening verder te verbeteren. Dat doen we met het meerjarige programma MINT, dat staat voor Met Inzicht Naar Toezicht. We willen graag onze dienstverlening zo inrichten dat we onze klanten de producten kunnen bieden die van belang zijn voor het veilig uitvoeren van exceptionele transporten. We doen dit in samenwerking met andere overheden en de belangenorganisaties in de transportsector. Eén van onze doelen is inderdaad om nog sneller en efficiënter toestemmingsaanvragen voor exceptioneel transport te kunnen afhandelen.’

Realtime meekijken

Gijsbert van Zwatra Transport: ‘We kunnen online meekijken met de voortgang van de ontheffingsverlening, maar dat systeem is niet realtime. Het zou ook mooi zijn als we in dit systeem altijd de laatste stand van zaken aantreffen.’

Nieuwe kentekencard, veilig en handzaam!

Vanaf 1 januari 2014 is het kentekenbewijs vervangen door de kentekencard, het vernieuwde kentekenbewijs in de vorm van een pasje. Dit kentekenbewijs op creditcardformaat is handiger om te bewaren. Ook is de card door de chip minder fraudegevoelig.

Op de pas staan zowel de gegevens van het voertuig als van de eigenaar. Deze informatie was voorheen op de afzonderlijke papieren kentekenbewijzen te vinden. De kentekencard is persoonsgebonden en wordt vervangen als het voertuig weer wordt verkocht.

Nieuwe code

De tenaamstellingscode vervangt het overschrijvingsbewijs (Deel III van het kentekenbewijs). Met deze code en de kentekencard kunnen autobezitters hun auto overschrijven, schorsen, exporteren of laten slopen.

productielijn van kentekenbewijzen

Kentekenbewijs omruilen

Bij aankoop van een nieuw of gebruikt voertuig krijgt de nieuwe eigenaar zijn nieuwe kentekencard vanzelf toegestuurd. De huidige papieren kentekenbewijzen zijn gewoon geldig. Vanaf de zomer van 2014 kunnen eigenaren hun papieren kentekenbewijs ook bij de RDW omwisselen voor een kentekencard. De verwachting is dat in 2019 alle papieren kentekenbewijzen zijn vervangen door kentekencards.

Digitale processen voor voertuigbranche

De meest ingrijpende veranderingen vinden plaats bij de bedrijven in de voertuigbranche. Zo zijn het inschrijven, in bedrijfsvoorraad nemen en op naam zetten van een voertuig verregaand gedigitaliseerd. Dat betekent meer snelheid van handelen en minder administratieve rompslomp. Ook kunnen lease- en financieringsmaatschappijen makkelijker in orde maken wie op welk moment de kentekencard en de tenaamstellingscode krijgt.

Meer informatie over de kentekencard is te vinden op www.rdw.nl/kentekencard.

De nieuwe kentekencard

Video over de nieuwe kentekencard met de tenaamstellingscode.

Hoe gebruikt u de nieuwe kentekencard met de tenaamstellingscode? Deze video laat het u zien.

Naar top pagina